Καθώς η Ευρώπη, μέσω των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων της «Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας», απλοποιεί το πλαίσιο των ESG προτύπων της, η αξιολόγηση της σχέσης του ελληνικού επιχειρείν με τις ESG αρχές αποκτά κομβική σημασία. Η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, αξιοποιώντας έρευνα πεδίου σε 600 ΜμΕ, αφενός χαρτογραφεί το τρέχον επίπεδο γνώσης και εφαρμογής ESG πολιτικών στην Ελλάδα και αφετέρου διερευνά πώς οι θεσμικές αλλαγές θα επηρεάσουν τον βαθμό και τη φύση υιοθέτησής τους. Ως κύριο εύρημα της μελέτης αναδεικνύεται ότι η απλοποίηση των ESG προτύπων «ξεκλειδώνει» ευκαιρίες για τις ελληνικές επιχειρήσεις να αποκομίσουν λειτουργικά οφέλη και να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.
Βασικό στοιχείο της έρευνας είναι η ανάδειξη του μεγάλου «κενού» ανάμεσα στο υψηλό ενδιαφέρον των ΜμΕ για ESG δράσεις και της χαμηλής πρακτικής υιοθέτησής τους. Συγκεκριμένα, υψηλό ποσοστό των ΜμΕ (άνω των 2/3) δηλώνει ενεργό ενδιαφέρον για ESG δράσεις, ωστόσο ένα μικρό ποσοστό έχει λάβει ουσιαστική ενημέρωση (μόλις 22%) και ένα ακόμα μικρότερο ποσοστό έχει προχωρήσει σε υλοποίηση σχετικών δράσεων (12% του τομέα ΜμΕ και μόλις 4% για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις). Εστιάζοντας στον τύπο των δράσεων, διαπιστώνεται ότι:
- Σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις με ESG δράσεις έχουν κάποιας μορφής πρωτοβουλία στον άξονα περιβάλλοντος (Ε), όπως ανακύκλωση, ενεργειακή αναβάθμιση ή προϊόντα φιλικά στο περιβάλλον
- Ακολουθούν δράσεις του κοινωνικού άξονα (S) για 7% των ΜμΕ, όπως πρακτικές διασφάλισης ισότητας εργαζομένων ή έρευνες ικανοποίησης πελατών
- Μόλις 3% του τομέα έχει προχωρήσει σε ολιστική ESG στρατηγική, προσθέτοντας στις άνω δράσεις και τον άξονα διακυβέρνησης (G), είτε μέσω σύνταξης απολογισμών βιωσιμότητας είτε με επικοινωνία πρακτικών σε εργαζόμενους και συνεργάτες.
Πέρα από τα εν πολλοίς αναμενόμενα οφέλη σε όρους ευκολότερης πρόσβασης σε συνεργασίες και χρηματοδότηση, το αποτέλεσμα με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι η, ήδη μετρήσιμη, θετική επίδραση στην κερδοφορία που εντοπίζουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις, η οποία εμφανίζεται εντονότερα στις πολύ μικρές (καλύπτοντας σχεδόν το 1/2 αυτών). Επιπλέον, η έρευνα επισημαίνει ότι σημαντικά είναι τα περιθώρια περαιτέρω διείσδυσης του ESG στις ελληνικές επιχειρήσεις, με κομβικό τον ρόλο της ενημέρωσης – λαμβάνοντας υπόψη ότι το 1/3 των επιχειρήσεων χωρίς ESG δράσεις, δηλώνει ως κυρίαρχη αιτία την έλλειψη σχετικών γνώσεων.
Ολόκληρη η μελέτη είναι διαθέσιμη στο https://www.nbg.gr/el/omilos/meletes-oikonomikes-analuseis/reports/smes-esg-2025
