Η διεθνής επιχείρηση Operation First Light 2026, που συντόνισε η INTERPOL με τη συμμετοχή αρχών από 97 χώρες και περιοχές, ανέδειξε τη ραγδαία μετατόπιση των διαδικτυακών απατών προς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις τεχνικές κοινωνικής μηχανικής (social engineering). Η επιχείρηση οδήγησε σε περισσότερες από 5.800 συλλήψεις, τον εντοπισμό 15.600 υπόπτων και το «πάγωμα» άνω των 31.000 τραπεζικών λογαριασμών, ενώ εξετάστηκαν περισσότερες από 152.000 υποθέσεις απάτης.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι σύγχρονοι απατεώνες δεν βασίζονται πλέον κυρίως σε κακόβουλο λογισμικό ή τεχνικές παραβίασης συστημάτων. Αντίθετα, αξιοποιούν την ψυχολογική χειραγώγηση, πείθοντας τα θύματα να μεταφέρουν οι ίδιοι χρήματα ή να αποκαλύψουν ευαίσθητα στοιχεία. Οι επιθέσεις πραγματοποιούνται μέσω κοινωνικών δικτύων, εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων, SMS, τηλεφωνικών κλήσεων και διαδικτυακών αγορών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Bitdefender, οι εγκληματικές οργανώσεις λειτουργούν πλέον με δομή που θυμίζει νόμιμη επιχείρηση, με οργανωμένες ομάδες και συγκεκριμένο ωράριο εργασίας. Η έρευνα καταγράφει ότι η δραστηριότητα των απατεώνων κορυφώνεται τις πρωινές ώρες, όταν οι χρήστες ελέγχουν τα σημαντικότερα μηνύματά τους.
Η επιχείρηση αποκάλυψε ιδιαίτερα εξελιγμένα δίκτυα απάτης. Στην Εσουατίνι εξαρθρώθηκε κύκλωμα που χρησιμοποιούσε ακόμη και πιστό αντίγραφο βραζιλιάνικου αστυνομικού τμήματος με πλαστές στολές και εξοπλισμό για να εξαπατά τα θύματα, ενώ στη Σιγκαπούρη και το Ομάν αποτράπηκε μεταφορά 6,6 εκατ. δολαρίων που είχε αποσπαστεί μέσω απάτης Business Email Compromise (BEC). Παράλληλα, στη Σρι Λάνκα πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες επιχειρήσεις κατά οργανωμένων κέντρων διαδικτυακής απάτης.
Η Bitdefender επισημαίνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πλέον το κυριότερο κανάλι διάδοσης απατών. Σύμφωνα με την έκθεση Global Scam Intelligence Report 2026, το 36% των χρηστών που συνάντησαν απάτες στα social media αλληλεπίδρασε με αυτές, ενώ η χρήση τεχνητής νοημοσύνης καθιστά τις απόπειρες πλαστοπροσωπίας ολοένα πιο πειστικές.
Οι ειδικοί συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή σε επενδυτικές προτάσεις με εγγυημένες αποδόσεις, αιτήματα αλλαγής τραπεζικών στοιχείων ή επείγουσες οικονομικές συναλλαγές, καθώς και ανεξάρτητη επαλήθευση κάθε επικοινωνίας που προέρχεται δήθεν από τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες ή τεχνική υποστήριξη. Παράλληλα, η χρήση σύγχρονων λύσεων κυβερνοασφάλειας και εργαλείων ανίχνευσης απατών μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εξαπάτησης σε ένα περιβάλλον όπου οι επιθέσεις βασίζονται πλέον περισσότερο στην εξαπάτηση των ανθρώπων παρά στην παραβίαση των συστημάτων.
