Τα έργα και οι παρεμβάσεις ύψους περίπου 5,3 δισ. ευρώ, που θα χρηματοδοτηθούν στην Ελλάδα από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόκειται να παρουσιαστούν στις 23 Μαρτίου, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός από τα σημαντικότερα χρηματοδοτικά εργαλεία της επόμενης περιόδου για την ενεργειακή μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο.
Το πακέτο αφορά δράσεις που στοχεύουν στη στήριξη νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, μέσα από παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, καθαρότερες μεταφορές και μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής και μεταφορικής φτώχειας.
Σύμφωνα με το Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο που έχει καταρτίσει η Ελλάδα, περίπου το 66% των πόρων του Ταμείου αναμένεται να κατευθυνθεί σε προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» για ευάλωτα νοικοκυριά, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αποδοτικότερες τεχνολογίες όπως αντλίες θερμότητας, θερμομόνωση κτιρίων, καθώς και μικρές εγκαταστάσεις αυτοπαραγωγής ενέργειας.
Παράλληλα προβλέπονται δράσεις για τη στήριξη πολύ μικρών επιχειρήσεων μέσω ενεργειακής αναβάθμισης εξοπλισμού, αλλά και παρεμβάσεις στις καθαρότερες μεταφορές, όπως προώθηση της ηλεκτροκίνησης και υποδομές φόρτισης. Το σχέδιο στοχεύει συνολικά να ωφελήσει περίπου 1,5 εκατομμύρια νοικοκυριά και δεκάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε περιοχές και κοινωνικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή φτώχεια.
Το ταμείο συνδέεται άμεσα με την επέκταση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων σε κτίρια και οδικές μεταφορές (ETS2) και προβλέπεται να χρηματοδοτεί δράσεις την περίοδο 2026-2032, αξιοποιώντας μέρος των εσόδων που θα προκύπτουν από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών CO₂. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το συνολικό πακέτο εκτιμάται ότι θα φθάσει περίπου τα 86,7 δισ. ευρώ μαζί με την εθνική συμμετοχή των κρατών-μελών.
Η παρουσίαση των έργων αυτή την περίοδο συνδέεται και με την προετοιμασία για την εφαρμογή του νέου συστήματος ρύπων από το 2027, καθώς το Ταμείο έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να στηρίξει νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις απέναντι στις αυξήσεις κόστους ενέργειας και καυσίμων που ενδέχεται να προκύψουν από την πράσινη μετάβαση.
