Κάθε καλοκαίρι, με την άνοδο της θερμοκρασίας, η Ελλάδα ζει ξανά το ίδιο εφιαλτικό σενάριο: οι δασικές πυρκαγιές ξεσπούν, καταστρέφοντας ανυπολόγιστο φυσικό πλούτο, σπίτια, περιουσίες και δυστυχώς, θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Μετά το πέρας κάθε πύρινης περιόδου, το ερώτημα επανέρχεται επίμονα: Υπάρχουν τελικά αποτελεσματικοί τρόποι πρόληψης, ή είμαστε καταδικασμένοι να μετράμε απλώς τις πληγές μας;
Η απάντηση είναι καταφατική.
Υπάρχουν τρόποι και μέθοδοι πρόληψης, οι οποίοι, αν εφαρμοστούν συστηματικά και με συνέπεια, μπορούν να μειώσουν δραματικά τον κίνδυνο και την ένταση των πυρκαγιών. Αυτό όμως απαιτεί μια μετατόπιση του βάρους από την καταστολή στην πρόληψη, μια αλλαγή νοοτροπίας και μια ολοκληρωμένη στρατηγική που να περιλαμβάνει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και τους πολίτες.
Οι περισσότερες δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα οφείλονται στον ανθρώπινο παράγοντα – είτε από αμέλεια είτε από εμπρησμό. Σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση που οδηγεί σε ολοένα και πιο ξηρά και θερμά καλοκαίρια, η ανάγκη για πρόληψη καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.
Οι βασικοί πυλώνες της αποτελεσματικής πρόληψης είναι:
– Διαχείριση των δασών και της υπαίθρου:
o Θεσμοθετημένα σχέδια διαχείρισης – Καθαρισμός υποβλάστησης και καύσιμης ύλης – Δημιουργία αντιπυρικών ζωνών και ζωνών άμυνας – Αραιώσεις και ελεγχόμενες καύσεις
– Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού:
o Συνεχής εκπαίδευση – Ορθή συμπεριφορά – Καθαρισμός ιδιοκτησιών
– Νομοθεσία και αυστηρή εφαρμογή:
o Αυστηρότερη νομοθεσία – Αποτελεσματικοί έλεγχοι – Επιτάχυνση διαδικασιών
– Χρήση τεχνολογίας:
o Συστήματα Έγκαιρης Ανίχνευσης – Προγνωστικά Μοντέλα
– Συνεργασία και συντονισμός:
o Διεπιστημονική συνεργασία – Κοινά σχέδια δράσης – Ενίσχυση εθελοντισμού.
Η πρόληψη δεν είναι μια δαπάνη, αλλά μια επένδυση. Μια επένδυση στο περιβάλλον, στην οικονομία, στην ασφάλεια και στην ποιότητα ζωής των πολιτών. Απαιτείται μια αλλαγή νοοτροπίας από την «Πυροσβεστική» λογική στην «Προληπτική» λογική. Μια συστηματική και διαρκής προσπάθεια, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και όχι μόνο το καλοκαίρι, είναι απολύτως αναγκαία.
Είναι σαφές ότι υπάρχουν αποτελεσματικοί τρόποι πρόληψης των δασικών πυρκαγιών. Η εφαρμογή τους απαιτεί πολιτική βούληση, επαρκείς πόρους και κυρίως τη συνεργασία και την ατομική ευθύνη του καθενός μας. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να προστατεύσουμε τον ανεκτίμητο φυσικό μας πλούτο από την επόμενη, βέβαιη, πύρινη λαίλαπα.
